Document: Oogslag op de Vlaemsche letterkunde en hare ontwikkeling (1845)

 

books-typesVanaf eind juni 1845 verschijnt in Het Handelsblad van Antwerpen een overzicht van de recente Vlaamse letterkunde, ontleend aan het Gentse blad Den Vaderlander. Het stuk is anoniem, gesigneerd X.X. Als auteur werd al Constant Serrure gesuggereerd. Een fragment eruit is reeds bekend in de Consciencestudie. Ik zocht de tekst op, omdat ik geïnteresseerd was in wat hij over De Laet wist te vertellen. Dat viel niet mee. Hij beschouwt De Laet reeds als een ex-schrijver, maar heeft wel waardering voor zijn werk voor het dagblad Vlaemsch-België. Voor de rest krijg je een ruim overzicht met een aantal interessante stilistische commentaren, vaak vanuit de classicistische traditie geformuleerd. Misschien is die niet altijd even diepgaand, maar ik vond hem voldoende interessant om on line te zetten, gezien hij wat moeilijker toegankelijk is.

Dit overzicht komt net voor dat van Delepierre (zie Onttoovering 18/08/11). Blijkbaar was er op dat ogenblik de behoefte om de Vlaamse letterkunde onder de aandacht te brengen en te legitimeren. Letterlijk wordt gezegd dat de letterkunde de voorhoede vormt van de algemene Vlaamse ontvoogdingsstrijd. Doordat ze onafhankelijker is van de Franse cultuur, vormt ze een steviger basis voor de Belgische nationaliteit. Inhoudelijk is het een typische tekst van zijn tijd. De ontwikkeling van de literatuur is in eerste instantie een verhaal van participatie en opbouw van lezerspubliek. Ze moet dus vooral eenvoudig en volks zijn, ook het gevoel kunnen aanspreken. Een interessante passage vond ik het stuk over Ronsse waarin de auteur zijn te complexe intrige verweten wordt. Hij suggereert hem zakelijker te schrijven en minder dialogen te gebruiken. Naast de onvermijdelijke Conscience, viel mij vooral de grote waardering op voor de dichter Theodoor Van Ryswyck en de rehabilitatie van Behaegel. Schrijvers als Ledeganck en Van Duyse worden dan weer te intellectueel geacht. Net als bij Delepierre is er waardering voor Franstalige schrijvers als De Saint-Genois en Bogaerts die in het Vlaams beginnen schrijven. Opvallend naar het einde toe is ook het belang dat er aan gehecht wordt dat de Vlaamse letterkunde een volwaardig repertoire aankan. Lees verder